Drzewo arganowe

…również nazywane po prostu argania lub z łaciny Argania spinosa, jest podobno najstarszym drzewem na ziemi. Dokładna dane nie są znane, ale wzmianki w literaturze mówią o wieku od 25 do nawet 80 milionów lat. Pojedyncze drzewo arganii może żyć do 450 lat. Drzewa te występują tylko w południowo-zachodnim Maroku, na skraju gór Atlas. Zalicza się je do rodziny Sapotaceae (sączyńcowate) a ze względu na jego wyjątkową twardość otrzymało ono przydomek „drzewo żelazne”. Drzewa arganowe mogą dorastać do 10 stóp wysokości, a pień możne osiągnąć nawet 22 metrów średnicy. Jej korzenie w poszukiwaniu wody i minerałów mogą wnikać nawet do 30 metrów w głąb ziemi. Temperatury powyżej 50°C i dłuższe okresy suszy nie stanowią problemu dla tego drzewa.

Owoc

…jest chroniony przez tysiąc cierni. W ich zdobyciu dają sobie jednak świetnie radę dromadery, które mogą swobodnie jeść ciernie ze względu na posiadane rogówki w pysku, a także kozy, które nauczyły się w trakcie ewolucji, wspinać na drzewa i jeść z nich owoce i liście. Drzewo przynosi plony dopiero po pięciu latach, jednak największą wydajność osiąga dopiero w wieku 50 do 60 lat. Okrągłe, mięsiste owoce z drzewa arganowego nie są jadalne dla ludzi, jednak nasiona znajdujące się wewnątrz zawierają cenny olej. Owoce drzewa arganowego rodzą się tylko co 2 lata. W porach deszczowy, drzewo możne owocować na różnych etapach. Owoc przypomina śliwkę z o gorzkim miąższu. Wewnątrz miazgi znajduje się orzech o twardej powłoce, 16 razy twardszej niż skorupka naszego orzecha laskowego. W tym orzechu znajduje się właśnie ten cenny olej. Dorosłe drzewo arganowe przynosi w sezonie około 30 kg owoców.

Zbiory

…trwają od lipca do września. Zbieranie i przetwarzanie owoców drzewa arganowego była zawsze domeną kobiet. Tradycyjnie to berbejskie kobiety zajmuja sie i zbiorami i produkcja oleju. Po wysuszeniu, miąższ owoców jest usuwany. Wady i zgniłe nasiona są odrzucane. Następnie owoce suszone sa na powietrzu. Potem dość twarde orzechy muszą być obrane i wyłuskane za pomocą kamienia. W ten sposób obrobione orzeszki są prażone, jeśli mają być użyte do produkcji oleju kosmetycznego. Jeśli zaś mają posłużyć do uzyskania oleju spożywczego, to zostają w stanie surowym. Następnie za pomocą kamiennego młynka, ręcznie tworzy się z nich gęstą papkę, dodając podczas tego procesu wrzącą wodę. Następnie papkę się ugniata aż wypłynie z niej olej. Cały proces jest to bardzo pracochłonny – do wycisniecia jednego litra oleju potrzeba około 30 kg owoców i 20 godzin pracy, dlatego tez nie należny on do najtańszych produktów.

Olej arganowy

…jest uważany za eliksir życia i jest często nazywany złotem Maroka. Składa się on w około 80% z nienasyconych kwasów tłuszczowych, z których około 37% to kwas linolenowy, kwas oleinowy, kwas palmitynowy, kwas stearynowy i witamina E. Używany jest do leczenia chorób, w celach kosmetycznych lub w kuchni.

Przemysł kosmetyczny skupia się na właściwościach pielęgnujących oleju arganowego jako produktu nawilżającego. Olej ten regeneruje również uszkodzone tkanki, takie jak blizny. Działa także jako naturalny filtr przeciwsłoneczny oraz suplement diety poprawiający odporność organizmu.

W przemyśle spożywczym, z powodu dużej zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz delikatnego orzechowego smaku, olej ten zaczął się cieszyć sporym uznaniem, a jego zalety zostały docenione w świecie zachodnim. Olej nadaje się do maczania chleba, jako dodatek do kuskusu, sałatek i podobnych potraw. Amlou, gęsta brązowa pasta o podobnej konsystencji jak masło orzechowe jest przygotowywany przez mielenie prażonych migdałów i wytłoków z oleju arganowego, które miesza się z odrobiną miodu. Używana jest jako dip do chleba. Naukowcy odkryli, że codzienne spożycie oleju arganowego możne przyczynić się do zapobiegania różnego rodzaju nowotworom i ma pozytywny wpływ w chorobach układu krążenia i otyłości. Stwierdzono, że regularne dostarczanie oleju arganowego zamiast masła może obniżyć poziom złego cholesterolu i trójglicerydów we krwi, podobnie jak oliwa z oliwek.

W pewnym okresie wykorzystywano bardzo intensywnie drewno z drzew arganowych na opał. Było to tak nadużywane, że stare drzewa ginęły pod siekierami, a młode sadzonki nie były jeszcze na tyle dojrzale żeby wydawać owoce. Dlatego tez UNESCO zamieniło w 1998 obszar wzrostu drzewa arganowego w Arganerie w rezerwat biosfery. Podprojektem na terenie rezerwatu biosfery są kooperatywy kobiet, które zajmują się produkcja i sprzedażą oleju arganowego. Przyczynia się to do zachowania tradycyjnego rolnictwa, rzemiosła i ochrony kultury Berberów w kontekście drzewa arganowego, które to zadanie zlecone zostało przez marokańską rodzinę królewską.

Kooperatywy

Rząd marokański poparł utworzenie UCFA – Union de cooperatives des femmes de l’arganeraie. W organizacji tej jest około 22 kooperatyw, czyli spółdzielni zapewniających prace ponad 1 300 kobietom. Dzięki temu kobiety podnoszą swój status społeczny na terenach wiejskich mając zapewnione własne dochody i stając się bardziej niezależne.