Afryka przyciąga wielu turystów, a co za tym idzie również do Maroka wielu z nich przyjeżdża. Jeśli chciałbyś poznać tutejsze krajobrazy, ludność, kulturę i chcesz w tym miejscu spędzić wakacje, to w tym miejscu przeczytasz o tym co warto wiedzieć przed wyjazdem i jak się do tego wyjazdu przygotować.

Królestwo Maroka, jest krajem w regionie Maghreb w Afryce Północnej. Maroko liczy ponad 33,8 milionów mieszkańców. Stolicą Maroka jest Rabat, a największym miastem Casablanca. Inne główne miasta to Marrakesh, Tanger, Tetouan, Fes, Agadir, Meknes, Oujda, Kenitra i Nador. Maroko ma długą tradycję niepodległości i niezależności. Jego odrębną kultura jest mieszanką oryginalnej berberyjskiej, arabskiej, subsaharyjskiej oraz wpływów europejskich. Marokański krajobraz jest podzielony na cztery rodzaje. Rif jest to niedostępny górzysty i skalisty brzeg. Atlas, który składa się z Atlasu Średniego, Antyatlas i Atlasu Wysokiego. Płaskowyż Wschodniego Maroka to step w cieniu łańcuchów gór Atlas i znajduje się na północny zachód od Atlasu, krzyża szczytów Atlasu z zejściem do wydm Sahary. Tam są starożytne kasby, oazy i piaszczyste pagórki.

Pogoda i klimat

Maroko położone jest w dwóch strefach klimatycznych. Na wybrzeżu występuje klimat podzwrotnikowy, przechodzący w głębi kraju w bardzo suchy, będący odmianą klimatu górskiego, a na południowym wschodzie nawet pustynny. Lato na obszarze całego kraju jest bezdeszczowe i prawie bezchmurne. Temperatury panujące w tym okresie nie sprzyjają turystom wrażliwym na upały i tym, którzy nie lubią kąpieli słonecznych. W lipcu średnie temperatury powietrza wahają się w granicach 35-44°C, choć bywały już dni, że temperatury sięgały nawet 54° (lipiec, sierpień, często tam w tym czasie bywam) Najchłodniejszym miesiącem jest tu styczeń, kiedy temperatury spadają do 10-12°C.

Loty

Główne międzynarodowe lotniska Maroka znajdują się w Casablance, Rabat Sale, Agadir i Marrakeszu. Lot z Polski do Maroka trwa około czterech godzin. Na lotnisku w Maroku wypełnia się kartę wjazdową, a przy wylocie wyjazdową.

Wiza

Przed wyjazdem do Maroka nie mamy obowiązku starania się o wizę. Warto jednak pamiętać, że najdłuższy pobyt w tym kraju bez wspomnianego dokumentu wynosi 90 dni. Z pewnością musimy zabrać ze sobą paszport, który musi być ważny jeszcze minimum 6 miesięcy. Najlepiej tez zrobić jego kopie i trzymać w innym miejscu niż oryginalny paszport. Przy wjeździe na terytorium Maroka możemy zostać poproszeni o okazanie finansów, jakie przygotowaliśmy na wyjazd. Nie musimy natomiast posiadać biletu powrotnego i nikt nie może go od nas zażądać.

Bez wizy możemy również podróżować po Saharze Zachodniej, która jest terytorium administrowanym przez Maroko. Tu należy spodziewać się, częstszego niż w innych regionach Maroka, kontrolowania dokumentów przez siły porządku publicznego.

Waluta

Marokańskie dirham (skrót: MAD albo DH) są walutą niewymienialną poza granicami Maroka. Obowiązuje kategoryczny zakaz jej wywozu poza obszar królestwa. Ważnym jest, aby po transakcji wymiany dewiz (euro lub dolarów amerykańskich) zachować potwierdzenie z banku czy kantoru. Tylko na jego podstawie można ubiegać się przy wyjeździe o możliwość zamiany dirhamów na inne waluty. Wymiany pieniędzy możemy dokonać na lotnisku w tamtejszych kantorach. Odradza się wymianę na lokalnych marketach za “atrakcyjną cenę”, gdyż często są to fałszywe pieniądze, a złapany z takimi pieniędzmi obcokrajowiec może spodziewać się surowej kary. Zaraz po przylocie do Maroka, w lotniskowych kantorach warto kupić niewielką ilość waluty, którą zapłacimy za taksówkę do hotelu czy potrzebne drobnostki. Da nam to możliwość spokojnego rozejrzenia się po mieście za korzystniejszym kursem wymiany większej kwoty.

Banknoty występują w nominałach 10, 20, 50, 100, 200 dirhamów. Monety znajdujące się w powszechnym obiegu to 1, 5, 10, 20, 50 centymów oraz 1, 2, 5, 10 dirhamów. Bankomatów jest dużo, szczególnie w ośrodkach turystycznych ich odnalezienie nie powinno stanowić problemu. Pieniądze można wymieniać w wielu punktach – na lotniskach, w kantorach czy bankach (tu kurs jest za zwyczaj najkorzystniejszy). W mniejszych miejscowościach może być problemem z pobraniem gotówki z bankomatu, warto więc zaopatrzyć się w nią wcześniej.

Szczepienia

Dla podróżujących z Polski nie istnieją żadne obowiązkowe szczepienia ochronne, ale niektóre są zalecane – tężec oraz żółtaczka pokarmowa. Jeżeli jednak odczuwamy taką potrzebę, najlepiej zaszczepić się przeciwko żółtaczce pokarmowej durowi oraz wściekliźnie. Warunki zarówno higieniczne, jak i żywnościowe są zupełnie odmienne niż w Polsce, dlatego niektórzy mogą reagować problemami żołądkowymi. Lekarstwa na te dolegliwości jednak lepiej jest kupić na miejscu, bo lokalni farmaceuci dokładnie wiedza jakie bakterie w tym kraju je wywołują. Aby uniknąć wszelkiego rodzaju chorób należy pić wyłącznie przegotowaną wodę, a najlepiej oryginalnie butelkowaną wodę mineralną, a wszystkie warzywa oraz owoce dokładnie myć i obierać przed ich spożyciem.

Kiedy najlepiej odwiedzić Maroko

Pomimo palącego słońca, Maroko to miejsce zróżnicowane pod względem pogody, a także krajobrazu. W niektórych porach roku pomiędzy dniem a nocą, mogą wystąpić spore różnice temperatur, dlatego wybierając się na wycieczkę po różnych regionach kraju, warto zaopatrzyć się w ubrania odpowiednie na każdą pogodę. Ze względu na bardzo wysoką temperaturę, która utrudnia normalne funkcjonowanie, miesiące takie jak lipiec i sierpień nie są dobrym okresem na wyjazd w te strony dla osób wrażliwych na temperaturę.

Zdecydowanie lepszą porą roku, jeżeli interesuje cię wycieczka do Maroko, jest wiosna (marzec – maj) oraz jesień (wrzesień – listopad). Okres od listopada do lutego to czas, kiedy w Maroku jest zdecydowanie mniej turystów, jednak i zima także może doskwierać. Pora deszczowa oraz niskie temperatury na północy kraju potrafią odstraszać. Mimo to, zima to idealny czas na odwiedzenie południa – wyprawa na oblaną słońcem Saharę o tej porze roku jest wyczynem możliwym do zrealizowania. Ważną rzeczą, od której może zależeć powodzenie wycieczki, jest sprawdzenie, kiedy w Maroku wypada arabski miesiąc postu, czyli ramadan. W tym czasie komunikacja oraz dostępność niektórych rzeczy może być utrudniona.

Bezpieczeństwo

Maroko nie jest krajem niebezpiecznym dla turystów. Trzeba jednak pamiętać o przestrzeganiu pewnych zasad oraz unikaniu określonych zachowań. Turyści bardzo sporadycznie stają się ofiarami pospolitej przestępczości. Niemniej należy wystrzegać się mało uczęszczanych uliczek, gdyż nocą mogą zdarzać się napady dokonywane przez uzbrojonych napastników. Dlatego też odradza się nocne przechadzki, a jeśli nie mamy już innego wyjścia, to powinniśmy poruszać się w grupach kilkuosobowych. Należy także trzymać się z daleka od ubogich, peryferyjnych dzielnic dużych miast, a tym bardziej od slumsów. Poziom życia w całym Maroku nie jest wysoki, więc prawie każdy turysta z Europy uważany jest za bogatego i nagabywany przez żebraków lub dzieci wyłudzające pieniądze.
Jeśli nie możemy pozbyć się natarczywego intruza zwróćmy się z prośbą o pomoc do przyjaznej turystom policji lub żandarmerii, które cieszą się dużym autorytetem. Zwrot „mandi flus”, który oznacza „nie mam pieniędzy”, skutecznie zniechęca nagabywaczy, jeśli dodatkowo doda się „laa, szukram” (nie, dziękuję) zazwyczaj grzecznie odejdą zaczepiać innych turystów. Na wyjątkowo nachalnych jest sposób postraszenia policją – fałszywi przewodnicy ścigani są przez policję turystyczną, więc nikt kto nie chce mieć kłopotu nie będzie kontynuował zaczepiania obawiając się konsekwencji.

Zmotoryzowani turyści, chcąc uniknąć włamania do samochodu nie powinni niczego zostawiać w widocznym miejscu i parkować tylko na płatnym parkingu lub w miejscu pilnowanym przez stróża ubranego w niebieski fartuch z plakietką. Pamiętajmy także, że według tamtejszego prawa kierowca odpowiada zarówno za pasażerów, jak i za przewożone przez nich towary, np. narkotyki. Dlatego też na wszelki wypadek nie zabierajmy ze sobą przygodnych pasażerów. Rzeczą szczególnie niebezpieczną jest transportowanie przesyłek do Europy – mogą znajdować się w nich narkotyki, a przemyt jest w Maroku surowo karany.

Samochód

Jeżeli chcemy się poruszać po Maroku samochodem, możemy to robić z polskim prawem jazdy. Pojazdy powinny mieć wykupione zieloną kartę, gdyż polskie ubezpieczenia mogą nie być uznawane. Kiedy wynajmujemy auto, warto upewnić się, że jest wyposażone w klimatyzację. Upały sprawiają, że podróż w innych warunkach bywa naprawdę męcząca. Dodatkowo na drogach należy zachować bardzo dużą ostrożność, szczególnie nocą, ponieważ często światła samochodów są słabe, prawie niewidoczne.

Komunikacja miejska

Taksówki są jednym z najpopularniejszych sposobów przemieszczania się po miastach. Wewnątrz metropolii jeżdżą tzw. pétit taxi, czyli małe taksówki zabierające do trzech pasażerów. Możemy je rozpoznać po niewielkim rozmiarze (mogą to być fiaty uno, siena, punto lub peugeoty) oraz po konkretnym, jednolitym kolorze karoserii.

Taksówkarz ma obowiązek włączenia taksometru na początku kursu, jednak w rzeczywistości robi to rzadko. Mamy prawo się tego domagać, najlepiej jednak jest ustalać cenę przed wykonaniem usługi. Kierowcy zawsze zawyżają obcokrajowcom rachunki. Za tę samą trasę Marokańczyk zapłaci 12 MAD, a turysta 50-70 MAD. Nocą (po godz. 20.00) możemy spodziewać się dopłaty 50% w stosunku do podstawowej kwoty dziennej za kurs.

Gdy taksówka zawozi was do hotelu, zazwyczaj nie podwożą pod sam hotel. Zostawiają na jakimś placu i ktoś podchodzi, bierze bagaże i mówi, że was zaprowadzi. Nie pozwalajcie na to. Oczywiście zaprowadzą do hotelu, ale poproszą za to astronomiczną cenę. Trzeba być bezwzględnym i powiedzieć, że dzwonicie po policję.

Poza miasto mają prawo wyjeżdżać tylko grande taxi, czyli najczęściej stare modele mercedesów klasy limuzyna. Zaczynają one swój kurs w konkretnym punkcie i ruszają dopiero, gdy uzbiera się komplet pasażerów. Jeśli chcemy jechać sami, musimy zapłacić za wolne miejsca. Grande taxi przewidziane są na 6-7 osób i nie należą do najtańszych. Cena zależy od długości trasy i liczby pasażerów. Za trasę z Marrakeszu do Zagory kosztuje taki kurs ok 25 €. W dalekie trasy alternatywą do taksówek są tanie, ale bardzo komfortowe autobusy CTM. Są one jak najbardziej godne polecenia – rezerwowane miejsca, wygoda, klimatyzacja.

Autobusy miejskie to przygoda dla osób lubiących mocne wrażenia. Rozkład jazdy w europejskim rozumieniu nie istnieje. Na przystankach zazwyczaj brak jakichkolwiek informacji o trasie, a stan pojazdów pozostawia wiele do życzenia. W Marrakeszu możemy znaleźć trasy autobusów opisane po francusku.

Fotografowanie

Bezwzględnie należy poprosić o zgodę na fotografowanie Marokańczyków spotkanych na ulicy. Kobiety najczęściej nie zgadzają się na zdjęcie. Fotografowanie z ukrycia może spotkać się z żądaniem opłaty za pozowanie. Aby uzyskać zgodę, wystarczy uśmiechnąć się i pokazać aparat lub zagadać o interesującym nas obiekcie, a tubylcy z pewnością przychylnie podejdą do turysty. Zdarzyć się może, że fotografowana osoba poprosi o zapłatę, zazwyczaj jest to 5 DH. Dobrze mieć na uwadze wyjeżdżając do Maroka, że pewne budynki tj. policja, sądy, zapory wodne i obiekty wojskowe nie mogą być fotografowane. Szczególną ostrożność należy zachować podczas fotografowania ludzi występujących na placu Dżamaa al-Fina w Marrakeszu – lepiej wcześniej uzgodnić cenę zdjęcia, może się okazać że później będą domagać się zapłaty. Pod żadnym pozorem nie wolno fotografować religijnych czynności wykonywanych przez Marokańczyków – chyba, że wcześniej zostanie to z daną osobą uzgodnione, jest to uznawane za naruszanie prywatności.Wysoce niestosownym jest fotografowanie wnętrz meczetów oraz muzułmanów w czasie modłów. Należy wykazać dużo większy takt podczas robienia zdjęć niż w Europie.

Ubiór

Maroko jest krajem należącym do szeregu państw północnej Afryki, gdzie dominują kultura i obyczaje muzułmańskie, w którym zdecydowana większość obywateli wyznaje islam. Chociaż mieszkańcy nie są bardzo ortodoksyjni i raczej nie zwracają uwagi na wygląd turystów, powinno się zabrać ze sobą ubrania zasłaniające nasze ciało, szczególnie jeżeli zamierzamy dużo zwiedzać. Zwłaszcza kobietom zaleca się skromny ubiór. Pod określeniem tym kryje się zazwyczaj dłuższa spódnica czy sukienka, sięgająca połowy łydki lub dłuższa. Mogą to być także spodnie. Na górę bluzka zakrywająca biust i ramiona (są to atrybuty, które kobiety powinny chować dla swojego męża). Panowie nie powinni chodzić po mieście bez koszulek. Zbyt krótkie spodenki też nie są właściwe. Zalecenia te mają raczej na celu zapewnienie poczucia komfortu wśród podobnie skromnie ubranych ludzi niż rzeczywisty nakaz, za nieprzestrzeganie którego groziłaby kara. Po co też kobiety miałyby narażać się na niezbyt mile zaczepki.

Marokańska kultura

Wycieczka do Maroka to dobra okazja, aby zapoznać się z tutejszą kulturą. Ludność Maroka to przede wszystkim Arabowie, zamieszkujący głównie północną część kraju oraz Berberowie (rdzenni mieszkańcy) osiedleni na południu. Marokańczycy powszechnie uznawani są za bardzo gościnny naród, dlatego swoich gości i przyjaciół witają słodyczami bądź słodką herbatą, gdyż za symbol szczęścia uważają cukier. Podanie miętowej herbaty, czyli marokańskiego płynu życia, to oznaka szacunku, dlatego lepiej nie odmawiać takiego poczęstunku, gdyż można tym urazić gospodarza.

Kwestie, których w tym kraju lepiej nie poruszać, dotyczą polityki oraz relacji damsko-męskich, które są pewnego rodzaju tabu. Publiczne okazywanie uczuć oraz przebywanie kobiet w tzw. strefach męskich czyli np. kawiarniach, nie jest dobrze widziane. Sytuacja cudzoziemek jest nieco inna, jednak jeżeli pojawi się ona sama w miejscu zarezerwowanym dla mężczyzn, to niewątpliwie przykuje niezdrową uwagę. W kulturze arabskiej istnieje przekonanie, że kobieta potrzebuje opieki, dlatego małżeństwo uważane jest tutaj za rzecz świętą. Po przyjeździe do Maroka nie powinny zatem nikogo dziwić pytania o stan cywilny oraz oferty matrymonialne skierowane do kobiet.

Zwyczaje religijne w Maroku to kolejna rzecz, na którą trzeba zwrócić uwagę. Najważniejszym świętem jest ramadan, czyli miesiąc postu, podczas którego od wschodu do zachodu słońca muzułmanom nie wolno jeść, pić, stosować używek, a także współżyć. Ramadan przypada na dziewiąty miesiąc w kalendarzu muzułmańskim, który co roku wypada w nieco innym terminie. Turyści wybierający się do Maroka, powinni uszanować tutejszą tradycję i w miesiąc postu unikać obnoszenia się z jedzeniem oraz innych prowokacyjnych zachowań, aby nie urazić mieszkańców. Jadąc do Maroka warto zatem sprawdzić, czy nie trafimy właśnie na ramadan, ponieważ może się on wiązać z przeszkodami takimi jak np. zamknięte w ciągu dnia restauracje, sklepy, nieczynne hotele oraz utrudnienia w transporcie.

Wtyczki do gniazdek

Europejskie.

Fałszywi przewodnicy

To prawdziwa plaga w Maroku od ponad wieku. Wystrzegajmy się ludzi, którzy nie są licencjonowanymi przewodnikami i oferują nam tanie – hotele, wycieczki czy podwóz, lepiej zapytać w hotelu lub w specjalnych ośrodkach organizujących wycieczki po Maroku o kogoś kto posiada licencję. Prawdziwy przewodnik jest ubrany na biało i posiada certyfikat. Uzgodnijcie wcześniej cenę.

Posiłki

Przed posiłkiem powinno się umyć ręce. Podawana jest woda w miseczce, mydło i ręcznik do ich wytarcia. Trzeba pamiętać, ze lewa ręka uznawana jest za nieczystą – nie należy dotykać nią jedzenia. Jedzenie należy brać prawą ręką, tradycyjnie trzema palcami, nie powinno się też tej ręki podawać przy przywitaniu.

Chleb uznawany jest za symbol godnego życia, należy jeść go z zachowaniem szacunku, powoli i małymi kęsami. Herbata to istny rarytas, Szklankę napełnia się nią do wysokości dwóch trzecich. Należy wypić ją zanim ostygnie, najlepiej w liczbie trzech porcji, co zaliczane jest do dobrego tonu. Picie herbaty należy również celebrować, rozkoszując się jej aromatem i smakiem.

Napiwki

Przyjętym zwyczajem jest dawanie napiwków za wszelkiego rodzaju usługi tzw. bakszyszu. W restauracjach i kawiarniach stosowne jest zostawić napiwek w wysokości 10% rachunku.

Zwiedzanie

Jeśli jesteśmy posiadaczami międzynarodowej legitymacji ISIC, to warto ją ze sobą zabrać na zwiedzanie zabytków, gdyż upoważnia nas ona do uzyskania zniżek na niektóre bilety wstępu. W Maroku (wyjątkiem jest tylko Casablanka) zabronione jest wchodzenie do meczetów osobom o innym wyznaniu.

Zakupy

Kraj tysiąca barw, zapachów i dźwięków. Będąc w Maroku nie sposób pominąć odwiedzenia tutejszego targu, nazywanego suk. Te bazary to tętniące życiem, bogate w kolory, dźwięki oraz zapachy, serca marokańskich miast. Można tutaj skosztować tradycyjnej kuchni, kupić orientalną biżuterię i perfumy oraz aromatyczne przyprawy, a także zobaczyć pokazy zaklinaczy węży i posłuchać lokalnych opowieści. Na sukach przeważnie nie spotyka się cen produktów, a zakupy polegają na targowaniu się. Ale także targowanie ma swoje reguły, więc należy uważać, aby nie urazić sprzedawcy poprzez zaproponowanie zbyt niskiej ceny wyjściowej. Przyjęło się, że zapłata za produkt powinna wynosić około 60% ceny podanej przez handlarza. Do rzeczy, które warto przywieźć na pamiątkę należą babouches, czyli tradycyjne pantofle ze skóry, olej arganowy, dywany, przyprawy, a także biżuteria.

Używane języki

Do języków, jakimi można się porozumiewać należą: francuski, hiszpański oraz angielski, a dodatkowa znajomość kilku słów po arabsku pomaga w targowaniu i na pewno wzbudzimy tym sympatię u tubylców, którzy to bardzo szanują.